2η Ημερίδα «Φροντιστές και Ψυχική Ανθεκτικότητα» της ΕΠΙΟΝΗ
Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου 2025 – Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδας
Η ψυχική ανθεκτικότητα αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα για τους συγγενείς φροντιστές ατόμων με χρόνια πάθηση ή αναπηρία. Ο ρόλος του φροντιστή περιλαμβάνει συνεχείς συναισθηματικές, πρακτικές και κοινωνικές απαιτήσεις, και επηρεάζει βαθιά την καθημερινότητά του. Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας μέσω ενημέρωσης, ψυχοεκπαίδευσης και υποστηρικτικών δικτύων συμβάλλει στη μείωση του άγχους, στην πρόληψη εξουθένωσης και στην προαγωγή της ποιότητας ζωής φροντιστή και ασθενούς.
Με αυτή την αφετηρία, η ΕΠΙΟΝΗ διοργάνωσε τη 2η Ημερίδα «Φροντιστές και Ψυχική Ανθεκτικότητα», αναδεικνύοντας επιστημονικές προσεγγίσεις, καλές πρακτικές και βιωματικές οπτικές που ενδυναμώνουν τη φροντίδα, φροντίζοντας πρώτα τον φροντιστή.
Η εκδήλωση τελέστηκε υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής, της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και του Ελληνικού Συμβουλίου για τον Εγκέφαλο, με δωρεάν συμμετοχή και δυνατότητα παρακολούθησης μέσω Zoom.
Βεβαίως. Εάν θέλετε να διατηρήσουμε τον χρόνο σε παρελθοντικό, η διατύπωση γίνεται:
Χορηγοί της εκδήλωσης ήταν οι εταιρείες Boehringer Ingelheim, ΒΙΑΝΕΞ και το Νεφρολογικό Κέντρο Σαρωνικού, ενώ χορηγοί επικοινωνίας ήταν τα μέσα Iatronet, HealthDaily, Daily Health και Psychology Now.
Κύρια σημεία από τις εισηγήσεις
Αύξηση της νευροπλαστικότητας για ψυχική ανθεκτικότητα
Χριστίνα Δάλλα, Καθηγήτρια Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ
Παρουσιάστηκε ο ρόλος της νευροπλαστικότητας και της γνωστικής ευελιξίας στη διαχείριση του στρες. Η μάθηση, οι κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, η τέχνη, η άσκηση, ο ύπνος και οι πρακτικές mindfulness ενισχύουν την προσαρμοστική ικανότητα του εγκεφάλου, θεμελιώνοντας την ψυχική ανθεκτικότητα.
Εκπαίδευση άτυπων φροντιστών από επαγγελματίες νοσηλευτές
Ιωάννης Αναστασίου, Νοσηλευτής – Συνιδρυτής Instahealth
Τονίστηκε ότι η εκπαίδευση των φροντιστών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα ενδυνάμωσης. Η παροχή πρακτικών δεξιοτήτων, η ψυχολογική υποστήριξη και η καθοδήγηση μειώνουν το άγχος, ενισχύουν την αυτοπεποίθηση και βελτιώνουν την ποιότητα φροντίδας προς τον ασθενή.
Ψυχοκοινωνική Προσαρμογή στη Χρόνια Νεφρική Νόσο
Ειρήνη Ζορμπά, Αν. Προϊσταμένη Μονάδας Τεχνητού Νεφρού & Περιτοναϊκής Κάθαρσης, ΠΓΝ ΑΤΤΙΚΟΝ
Αναδείχθηκαν οι πολυεπίπεδες προκλήσεις που βιώνουν οι ασθενείς με ΧΝΝ και οι οικογένειές τους: ψυχολογική κόπωση, περιορισμοί στην καθημερινότητα, οικονομικές και κοινωνικές επιβαρύνσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία της οικογενειακής υποστήριξης, της εκπαίδευσης, της ενεργής συμμετοχής στη θεραπεία και της ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των φροντιστών.
Αποφεύγοντας τη σωματοποίηση – Χοροκινητική Ψυχοθεραπεία
Άντα Παΐζη, Χοροθεραπεύτρια – Ψυχοθεραπεύτρια
Τονίστηκε ότι οι φροντιστές συχνά εκδηλώνουν το άγχος μέσω σωματικών συμπτωμάτων. Η κατανόηση της σύνδεσης σώματος–νου, η ενσυνειδητότητα, η αναπνοή και η χοροθεραπεία βοηθούν στη ρύθμιση του στρες και στην ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας.
Φροντίδα και αυτοφροντίδα: δύο επάλληλοι κύκλοι
Άρτεμις Αλέτρα, Κοινωνική Λειτουργός – Ψυχοθεραπεύτρια
Η κ. Αλέτρα περιέγραψε τη φροντίδα και την αυτοφροντίδα ως δύο αλληλένδετους κύκλους που τροφοδοτούν ο ένας τον άλλον. Η ποιότητα της φροντίδας εξαρτάται άμεσα από τη φροντίδα του ίδιου του φροντιστή, η οποία δεν αποτελεί πολυτέλεια αλλά προϋπόθεση βιώσιμης υποστήριξης.
Μέσα από ένα χαρακτηριστικό θεραπευτικό παράδειγμα, τόνισε πως μια μικρή πράξη αυτορρύθμισης –μια βαθιά ανάσα, χαλάρωση των ώμων, επαναφορά στο σώμα– μπορεί να αλλάξει αμέσως την ποιότητα της σχέσης φροντιστή–φροντιζόμενου: «Αναπνέοντας εγώ, αναπνέει και η σχέση.»
Αναφέρθηκαν επίσης τα συχνά εμπόδια (κουλτούρα υπερκόπωσης, ενοχή, συστημικές πιέσεις) και απλές πρακτικές ενίσχυσης της παρουσίας, όπως μικρο-διαλείμματα, τελετουργίες ορίων, συναδελφική στήριξη και καλοσύνη προς τον εαυτό. Οι δύο κύκλοι τέμνονται, δημιουργώντας έναν χώρο ισορροπίας που μειώνει την εξουθένωση και ενδυναμώνει τον φροντιστή.
Όταν η φροντίδα γίνεται ταυτότητα
Κατερίνα Σαμέλη, Ψυχολόγος Υγείας – Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια
Η κα Σαμέλη ανέδειξε πώς ο μακροχρόνιος ρόλος της φροντίδας μπορεί να απορροφήσει τον φροντιστή και να γίνει κομμάτι της ταυτότητάς του, οδηγώντας συχνά σε ενοχή, εξουθένωση και απώλεια προσωπικών αναγκών. Τόνισε την ανάγκη για όρια, υποστήριξη και αυτοφροντίδα, υπενθυμίζοντας ότι: «Ο φροντιστής είναι κάτι πολύ περισσότερο από τον ρόλο του.»
Οι κύκλοι της φροντίδας – μια συστημική ματιά
Κυριακή Φωτιάδου, Ψυχολόγος MSc – Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια
Η φροντίδα παρουσιάστηκε ως διαδικασία που αφορά ολόκληρο το σύστημα σχέσεων. Η ψυχική ανθεκτικότητα αναδύεται μέσα από την οικογενειακή και κοινωνική στήριξη, την ευελιξία ρόλων, την ανοιχτή επικοινωνία και τη σύνδεση. Ο φροντιστής ανήκει και ο ίδιος στον «κύκλο της φροντίδας» και δικαιούται υποστήριξη.
Συμπέρασμα
Η ημερίδα ανέδειξε ότι η ψυχική ανθεκτικότητα αποτελεί θεμέλιο για βιώσιμη φροντίδα. Η ενδυνάμωση των φροντιστών μέσω εκπαίδευσης, υποστήριξης, αυτορρύθμισης και ισχυρών συστημικών δεσμών συμβάλλει σε μια πιο ανθρώπινη, αποτελεσματική και ισορροπημένη παροχή φροντίδας.
Η εκδήλωση υποστηρίχθηκε από το Bodossaki Lectures on Demand – BLOD.
Το σχετικό υλικό είναι δημοσιευμένο στην διεύθυνση: https://www.blod.gr/lectures/2i-imerida-frontistes-kai-psyhiki-anthektikotita/